Chưa có sản phẩm trong giỏ hàng.
Danh mục
Thi Công PCCC
Hệ thống báo cháy
Bảo trì hệ thống PCCC
Bình chữa cháy
Báo giá PCCCKinh nghiệm xây dựng
Những lỗi thi công âm tường gây cháy chập – Nguyên nhân âm thầm khiến nhiều công trình “cháy từ bên trong”
27
Th12
Th12
Những lỗi thi công âm tường gây cháy chập – Khi ngọn lửa không bắt đầu từ nơi bạn nhìn thấy
Vụ cháy xảy ra lúc rạng sáng. Không tiếng nổ lớn, không tia lửa bắn ra từ ổ cắm, cũng không có thiết bị điện nào đang hoạt động quá tải. Ngọn lửa bắt đầu âm thầm phía sau lớp tường phòng khách – nơi gia chủ tin rằng “chỉ có dây điện đi qua, không thể cháy được”.
Đến khi khói tràn ra khe trần, lửa đã lan theo đường dây âm tường sang các phòng bên cạnh. Toàn bộ nội thất bị thiêu rụi chỉ trong ít phút. Kết luận sau đó cho thấy nguyên nhân không đến từ thiết bị điện, mà đến từ lỗi thi công âm tường tồn tại suốt nhiều năm.
Đây không phải là trường hợp cá biệt. Trong quá trình tiếp cận, phân tích và xử lý các sự cố cháy chập tại nhà ở, văn phòng, nhà xưởng, một thực tế lặp đi lặp lại: rất nhiều công trình cháy từ bên trong tường – nơi gần như không ai kiểm tra cho đến khi quá muộn.
Thi công âm tường từng được xem là giải pháp “đẹp – gọn – an toàn”. Nhưng khi làm sai kỹ thuật, sử dụng vật liệu không phù hợp hoặc bỏ qua các yêu cầu an toàn cơ bản, chính phần âm kín đó lại trở thành ổ phát nhiệt, tích tụ rủi ro và dẫn cháy lan nhanh nhất.
Lỗi 1: Đi dây điện âm tường không ống bảo vệ – Nguyên nhân âm thầm của cháy chập kéo dài nhiều năm
Trong rất nhiều công trình gặp sự cố cháy chập, khi lớp tường được đục mở để kiểm tra, hình ảnh lặp lại gần như giống nhau: dây điện được đặt trực tiếp trong vữa, không ống bảo vệ, hoặc có ống nhưng là loại mỏng, dễ vỡ, lắp đặt cho có.
Lỗi này thường xuất hiện từ giai đoạn thi công ban đầu. Thợ điện muốn “nhanh – gọn – tiết kiệm”, chủ nhà thì tin rằng dây đã nằm trong tường là đủ an toàn. Ít ai biết rằng, dây điện âm tường nếu không có ống bảo vệ đúng chuẩn sẽ phải chịu đồng thời nhiều tác động nguy hiểm trong suốt vòng đời công trình.
Thứ nhất là tác động cơ học. Khi công trình vận hành, tường và sàn luôn có độ rung, giãn nở theo thời gian. Dây điện bị ép trực tiếp trong lớp vữa sẽ dần bị bào mòn lớp cách điện. Quá trình này diễn ra chậm, không biểu hiện ra bên ngoài, nhưng chỉ cần lớp cách điện bị tổn thương tại một điểm, nguy cơ phát nhiệt và chập điện sẽ bắt đầu hình thành.
Thứ hai là độ ẩm. Âm tường là môi trường kín, dễ tích tụ hơi ẩm, đặc biệt tại các khu vực nhà vệ sinh, bếp, tầng hầm hoặc tường giáp ngoài. Khi dây điện không được đặt trong ống bảo vệ kín, hơi ẩm xâm nhập sẽ làm giảm khả năng cách điện, tăng điện trở tiếp xúc và sinh nhiệt cục bộ – điều kiện lý tưởng cho cháy âm ỉ.
Thứ ba là sinh vật gây hại. Chuột, côn trùng thường làm tổ trong các khoang tường, trần giả. Dây điện không có ống bảo vệ rất dễ bị cắn phá. Nhiều vụ cháy được ghi nhận xuất phát từ đúng vị trí dây bị gặm nhấm, nhưng chỉ được phát hiện sau khi đám cháy đã lan rộng.
Điểm nguy hiểm nhất của lỗi này nằm ở chỗ: nó không gây sự cố ngay. Dây điện vẫn hoạt động bình thường trong nhiều năm, khiến người sử dụng chủ quan. Cho đến một thời điểm, khi phụ tải tăng lên, khi thời tiết ẩm kéo dài, hoặc khi lớp cách điện suy giảm đến giới hạn, sự cố xảy ra gần như không có dấu hiệu báo trước.
Đáng nói hơn, rất nhiều công trình sau khi hoàn thiện nội thất mới phát hiện ra vấn đề, nhưng lúc này việc kiểm tra hay thay thế dây âm tường gần như bất khả thi nếu không đục phá toàn bộ kết cấu.
Lỗi 2: Mối nối điện âm tường không hộp kỹ thuật – “điểm nóng” nguy hiểm nhất nhưng ít ai để ý
Nếu phải chỉ ra vị trí dễ gây cháy chập nhất trong hệ thống điện âm tường, thì đó không phải là đoạn dây thẳng, mà chính là mối nối điện bị chôn kín trong tường.
Trong quá trình thi công, việc nối dây là điều gần như không tránh khỏi: kéo dài đường dây, chia nhánh ổ cắm, đấu nối thiết bị. Vấn đề nằm ở chỗ, rất nhiều mối nối này được xử lý theo cách nhanh gọn: xoắn tay, bọc băng keo, rồi trát vữa che kín. Không hộp kỹ thuật, không không gian tản nhiệt, cũng không khả năng kiểm tra về sau.
Về mặt kỹ thuật, mối nối luôn là nơi có điện trở cao hơn so với dây liền mạch. Khi dòng điện đi qua, nhiệt lượng sinh ra tại đây lớn hơn. Nếu mối nối không đủ chặt, bị oxy hóa theo thời gian hoặc chịu tác động của ẩm, nhiệt độ sẽ tiếp tục tăng. Trong không gian kín của tường, nhiệt không thoát ra được, dẫn đến quá nhiệt cục bộ.
Điều đáng lo là quá trình này diễn ra âm thầm. Không có cầu dao nhảy, không có tia lửa nhìn thấy, không có mùi khét rõ ràng. Lớp băng keo cách điện ban đầu có thể chịu được một thời gian, nhưng khi nhiệt độ vượt ngưỡng, vật liệu cách điện bắt đầu lão hóa, chảy mềm, rồi mất tác dụng. Từ đây, cháy âm ỉ hình thành và lan theo đường dây.
Nhiều vụ cháy được ghi nhận cho thấy, ngọn lửa không bùng lên ngay tại mối nối, mà cháy lan trong khoang tường, gặp vật liệu dễ cháy như xốp cách âm, gỗ trang trí, trần thạch cao. Khi lửa thoát ra ngoài, đám cháy đã ở giai đoạn phát triển mạnh.
Một sai lầm phổ biến khác là đặt mối nối ở những vị trí “không ai nghĩ tới”: phía sau tủ bếp, trong trần giả, sau vách ốp trang trí. Khi công trình hoàn thiện, những vị trí này gần như bị quên lãng hoàn toàn. Đến lúc xảy ra sự cố, việc tiếp cận để xử lý gần như không thể nếu không phá bỏ toàn bộ hạng mục hoàn thiện.
Từ góc độ an toàn, mối nối điện âm tường không có hộp kỹ thuật giống như một nguồn phát nhiệt bị khóa kín, hoạt động suốt ngày đêm cùng với hệ thống điện. Chỉ cần một điều kiện bất lợi xuất hiện, sự cố sẽ xảy ra mà không kịp cảnh báo.
Lỗi 3: Dây dẫn và vật liệu âm tường không có khả năng chống cháy – Khi ngọn lửa lan nhanh hơn mọi dự tính
Sau khi đám cháy được khống chế, nhiều chủ nhà vẫn không hiểu vì sao lửa lại lan nhanh đến vậy. Thiết bị điện không lớn, dòng tải không cao, thậm chí thời điểm xảy ra sự cố chỉ có vài thiết bị đang hoạt động. Nhưng khi lớp tường và trần bị tháo dỡ, nguyên nhân dần lộ rõ: toàn bộ hệ thống dây âm tường sử dụng vật liệu không có khả năng chống cháy lan.
Đây là lỗi mang tính hệ thống, không chỉ xuất hiện ở nhà dân mà cả ở văn phòng, cửa hàng, thậm chí một số công trình kinh doanh nhỏ. Trong quá trình thi công, dây dẫn thường được chọn theo tiêu chí giá thành và độ sẵn có, trong khi yếu tố phản ứng với lửa gần như không được quan tâm.
Về bản chất, khi xảy ra chập điện, nhiệt độ tại điểm sự cố có thể tăng rất nhanh. Nếu lớp vỏ dây là vật liệu dễ cháy, ngọn lửa sẽ không dừng lại ở điểm phát sinh, mà bám theo dây dẫn để lan sâu vào trong tường, trần và các khoang kỹ thuật. Lúc này, tường không còn là lớp ngăn cách, mà trở thành đường dẫn lửa.
Nguy hiểm hơn, nhiều công trình hiện nay sử dụng trần thạch cao, vách ngăn nhẹ, xốp cách âm, gỗ trang trí. Khi dây điện âm tường cháy lan, lửa gặp những vật liệu này sẽ bùng phát mạnh, tạo ra lượng khói lớn và khí độc trong thời gian rất ngắn. Đây là lý do vì sao nhiều vụ cháy không gây thiệt hại lớn về kết cấu, nhưng lại cực kỳ nguy hiểm cho con người.
Một thực tế khác ít được chú ý: dây dẫn kém chất lượng thường lão hóa rất nhanh. Sau vài năm sử dụng, lớp cách điện trở nên giòn, nứt, mất khả năng chịu nhiệt. Khi phụ tải tăng đột ngột hoặc môi trường ẩm kéo dài, nguy cơ cháy chập tăng lên rõ rệt, dù hệ thống điện trước đó vẫn “hoạt động bình thường”.
Lỗi 4: Không có hoặc không duy trì hệ thống báo cháy – Khi cháy bắt đầu nhưng không ai hay biết
Trong phần lớn các vụ cháy xuất phát từ thi công âm tường, thời điểm phát hiện cháy luôn là lúc đã quá muộn. Không phải vì người trong nhà bất cẩn, mà vì đám cháy khởi phát ở nơi mà con người không thể nhìn, không thể ngửi và cũng không thể nghe thấy.
Cháy âm tường thường bắt đầu bằng quá nhiệt cục bộ, sau đó là cháy âm ỉ trong khoang kín. Giai đoạn này có thể kéo dài hàng chục phút, thậm chí hàng giờ. Nếu công trình không có hệ thống báo cháy tự động, toàn bộ quá trình đó trôi qua trong im lặng tuyệt đối.
Nhiều chủ nhà cho rằng báo cháy chỉ cần thiết với công trình lớn. Nhưng thực tế cho thấy, nhà ở, cửa hàng, văn phòng nhỏ mới là nhóm đối tượng dễ bỏ qua hệ thống này nhất – trong khi nguy cơ cháy chập điện âm tường lại xuất hiện thường xuyên do cải tạo, nâng tầng, thay đổi công năng.
Ngay cả ở những công trình đã lắp đặt báo cháy, một sai lầm khác vẫn tồn tại: hệ thống không được bảo trì, kiểm tra định kỳ. Đầu báo bám bụi, nguồn dự phòng không còn hoạt động, chuông – còi báo cháy bị vô hiệu hóa vì “ồn”. Đến khi cháy xảy ra, hệ thống không phát hiện, hoặc phát hiện nhưng không phát tín hiệu cảnh báo hiệu quả.
Hậu quả là người trong công trình chỉ nhận ra sự cố khi khói đã tràn ra không gian sử dụng. Lúc này, đám cháy thường đã lan theo hệ thống dây âm tường, trần giả, vách kỹ thuật. Thời gian để xử lý bằng các phương tiện chữa cháy ban đầu gần như không còn.
Một thực tế đáng chú ý khác là: cháy âm tường nếu được phát hiện sớm hoàn toàn có thể kiểm soát được. Chỉ cần báo động kịp thời, ngắt điện khu vực xảy ra sự cố, sử dụng bình chữa cháy phù hợp hoặc gọi lực lượng chuyên trách, thiệt hại có thể giảm đi rất nhiều. Nhưng điều kiện tiên quyết là phải có hệ thống phát hiện sớm hoạt động đúng chức năng.
Ở góc độ quản lý rủi ro, báo cháy không phải để “đối phó kiểm tra”, mà là lớp bảo vệ cuối cùng khi các lỗi thi công âm tường đã tồn tại sẵn trong công trình. Không có lớp bảo vệ này, mọi sai sót nhỏ đều có thể chuyển hóa thành sự cố lớn.
Vấn đề đặt ra là: nếu không thể đập tường để làm lại toàn bộ hệ thống điện, đâu là hướng xử lý thực tế và an toàn hơn cho các công trình đang vận hành?
Giải pháp thực tế: Giảm rủi ro cháy chập âm tường mà không cần đập phá công trình
Khi nói đến cháy chập do thi công âm tường, nhiều người rơi vào tâm lý bất lực: tường đã xây, nội thất đã hoàn thiện, mọi thứ đều đang sử dụng ổn định. Đập tường để kiểm tra toàn bộ hệ thống điện gần như không khả thi, cả về chi phí lẫn sinh hoạt.
Nhưng thực tế cho thấy, phòng ngừa cháy không chỉ nằm ở việc làm lại từ đầu, mà nằm ở cách kiểm soát rủi ro còn tồn tại bên trong công trình.
Bước đầu tiên là đánh giá đúng mức độ nguy hiểm. Không phải mọi hệ thống điện âm tường đều ở mức rủi ro như nhau. Công trình từng cải tạo nhiều lần, từng thay đổi công năng, từng bổ sung ổ cắm – thiết bị công suất lớn… luôn có nguy cơ cao hơn. Việc kiểm tra tập trung vào tủ điện, tải sử dụng, dấu hiệu phát nhiệt bất thường, khu vực từng thi công nối dây là cách tiếp cận hiệu quả hơn nhiều so với kiểm tra dàn trải.
Tiếp theo là bổ sung lớp bảo vệ phát hiện sớm. Khi không thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ bên trong tường, giải pháp hợp lý là phát hiện sự cố ngay từ giai đoạn đầu. Hệ thống báo cháy được lắp đặt đúng vị trí, phù hợp với loại hình công trình, giúp chuyển một nguy cơ âm thầm thành tín hiệu cảnh báo rõ ràng, tạo thêm thời gian để xử lý và thoát nạn.
Song song với đó là bảo trì PCCC định kỳ. Đây là yếu tố thường bị xem nhẹ nhất, nhưng lại quyết định hệ thống có thực sự hoạt động khi cần hay không. Một đầu báo bụi bẩn, một nguồn dự phòng không còn dung lượng, một chuông báo bị vô hiệu hóa – tất cả đều khiến hệ thống trở nên vô dụng đúng vào thời điểm nguy hiểm nhất.
Cuối cùng, không thể bỏ qua phương tiện chữa cháy ban đầu. Trong nhiều tình huống cháy chập âm tường được phát hiện sớm, chỉ cần bình chữa cháy phù hợp, được đặt đúng vị trí, sự cố đã có thể được kiểm soát trước khi lan rộng. Vấn đề không nằm ở việc “có bình hay không”, mà là có đúng loại, đúng chỗ và biết sử dụng hay không.
Điểm mấu chốt cần nhìn nhận rõ: cháy do thi công âm tường hiếm khi là tai nạn bất ngờ. Nó là kết quả của những rủi ro tích tụ theo thời gian, chỉ chờ một điều kiện bất lợi để bùng phát. Và rủi ro đó hoàn toàn có thể được giảm thiểu nếu công trình được tiếp cận đúng cách, từ kiểm tra – đánh giá đến bổ sung giải pháp PCCC phù hợp.
Tùy theo hiện trạng công trình, việc giảm thiểu rủi ro cháy chập âm tường có thể bắt đầu từ những bước rất cụ thể:
Kiểm tra, đánh giá nguy cơ và đề xuất phương án thi công PCCC phù hợp
Lắp đặt hệ thống báo cháy để phát hiện sớm cháy âm tường
Bảo trì PCCC định kỳ nhằm đảm bảo toàn bộ hệ thống luôn sẵn sàng hoạt động
Trang bị bình chữa cháy phù hợp cho từng khu vực sử dụng
Nếu bạn cần trao đổi kỹ hơn về hiện trạng công trình của mình, Công ty TNHH E&C Thái Bình Dương sẵn sàng hỗ trợ tư vấn theo hướng thực tế, không phán đoán chủ quan, không giải pháp dư thừa.
Hotline bảo trì PCCC – bình chữa cháy: 0399 891 114
Hotline thi công, lắp đặt hệ thống PCCC – báo cháy: 0965 929 114
Cháy chập do thi công âm tường không phải là câu chuyện của riêng ai. Nhưng việc chủ động kiểm soát rủi ro hay để sự cố quyết định thay bạn, là lựa chọn hoàn toàn khác nhau.
Xem thêm:
Bạn có hài lòng với bài viết này không?
Bài viết liên quan
Mẹo Bố Trí Bếp Tránh Cháy Nổ: Những Điểm Nhỏ Có Thể Cứu Cả Gia Đình & Cơ Sở Kinh Doanh
Xem thêm →
Những lỗi thợ điện thường giấu: Khi hệ thống vẫn chạy, nhưng rủi ro đã bắt đầu
Xem thêm →
Kinh nghiệm chọn thiết bị điện không gây cháy: Đừng để sự cố bắt đầu từ những thứ “ai cũng nghĩ là an toàn”
Xem thêm →
Những mẹo sửa chữa phòng bếp chống cháy – điều nhiều gia đình chỉ nhận ra khi đã quá muộn
Xem thêm →
Bài viết liên quan
